ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
มวนพิฆาต (Predatory Stink bug)
มวนพิฆาต เป็นแมลงศัตรูธรรมชาติ ประเภทแมลงตัวห้ำ มีความสำคัญและเป็นประโยชน์ทางการเกษตรอย่างมาก เนื่องจากสามารถนำมาใช้เพื่อควบคุมหนอนศัตรูพืชได้หลายชนิด โดยเฉพาะหนอนผีเสื้อที่สำคัญทางเศรษฐกิจ เช่น หนอนกระทู้ผัก หนอนกระทู้หอม หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด หนอนเจาะสมอฝ้าย หนอนคืบ หนอนแก้วส้ม เป็นต้น
มวนพิฆาตมีพฤติกรรมเป็นตัวห้ำทั้งระยะตัวอ่อนและตัวเต็มวัย เมื่อนำมวนพิฆาตไปปล่อยเพื่อควบคุมศัตรูพืช สามารถดำรงชีวิตในสภาพแวดล้อมของสวนและไร่ได้ จึงนับว่าเป็นแมลงตัวห้ำที่มีศักยภาพสูงในการควบคุมแมลงศัตรูพืช
ลักษณะการทำลายเหยื่อของมวนพิฆาต
- ปากของมวนพิฆาตจะเป็นแท่งยาวแบบเจาะดูดหรือแทงดูด (piercing sucking type) โดยใช้ปากแทงลงไปในตัวเหยื่อแล้วปล่อยสารพิษ (venom) ทำให้เหยื่อเป็นอัมพาตไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ จากนั้นจะดูดของเหลวภายในตัวเหยื่อ จนเหยื่อแห้งตายและเริ่มไปหาเหยื่อใหม่ต่อไป
- มวนพิฆาตสามารถกินหนอนได้ทุกขนาดตลอดชีวิตของมวนพิฆาตกินหนอนศัตรูพืชได้ ประมาณ 200-300 ตัว
วงจรชีวิตมวนพิฆาต
ไข่
มีลักษณะคล้ายถังกลม สีน้ำตาลมันวาวสะท้อนแสง และกลายเป็นสีส้มเมื่อใกล้ฟัก มวนพิฆาตจะวางไข่เป็นกลุ่มเรียงกันเป็นแถวจำนวน 20-100 ฟอง/กลุ่ม โดยจะวางตามใบ กิ่งไม้ หรือลำต้นพืช ไข่อายุประมาณ 7-8 วัน
ตัวอ่อน (มีทั้งหมด 5 ระยะ)
- ตัวอ่อนมีทั้งหมด 5 ระยะ ตัวอ่อนระยะที่ 1 ยังไม่มีพฤติกรรมเป็นตัวห้ำและอยู่รวมกัน จะดูดกินน้ำที่เกาะตามใบพืชหรือต้นพืชเป็นอาหาร จากนั้น 2-3 วัน จะเจริญเป็นตัวอ่อนระยะที่ 2
- ช่วงระยะที่ 2 จนถึงตัวเต็มวัยจะมีพฤติกรรมเป็นตัวห้ำ ไม่อยู่รวมกันเป็นกลุ่ม จะแยกกันหาเหยื่อ ระยะตัวอ่อนใช้เวลาประมาณ 18-20 วัน
ตัวเต็มวัย
เป็นแมลงขนาดใหญ่ ลำตัวรูปร่างคล้ายโล่ มีแผ่นสามเหลี่ยมสันหลังอกยาวเกือบครึ่งลำตัว ปากแบบเจาะดูด สันหลังปล้องแรกที่บ่าทั้งสองข้างมีหนามแหลมข้างละ 1 อัน เพศเมียมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ เพศเมียสามารถวางไข่ได้ประมาณ 340 ฟอง/ตัว มีพฤติกรรมเป็นตัวห้ำทั้งเพศผู้และเพศเมีย ตัวเต็มวัยอายุประมาณ 20-23 วัน
การนำมวนพิฆาตไปปล่อยเพื่อควบคุมแมลงศัตรูพืช
- การปล่อยมวนพิฆาตควรเริ่มปล่อยก่อนการระบาดของแมลงศัตรูพืช อัตราการปล่อย 100-200 ตัว/ไร่
- หากพบการระบาดของแมลงศัตรูพืชในปริมาณมาก ควรปล่อยในอัตรา 2,000 – 4,000 ตัว/ไร่ ขึ้นอยู่กับชนิดของพืชและชนิดของแมลงศัตรูพืชที่ระบาด
- ควรปล่อยมวนพิฆาตระยะ 3 หรือประมาณ 20 วันขึ้นไปในการปล่อยแมลงศัตรูพืชที่พบการระบาดและปล่อยให้กระจายทั่ว ๆ
- ถ้าพบการระบาดรุนแรง จำเป็นต้องใช้สารเคมีร่วมกับการปล่อยมวนพิฆาตอย่างน้อย 15 วัน หรือหลังปล่อย 15 วัน
ภาพโดย : นายอภิสิทธิ์ ไชยชาติ
นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ
สำนักงานเกษตรอำเภอราชสาส์น จังหวัดฉะเชิงเทรา
ที่มา : https://www.facebook.com/RebelliousKasetTambon
ระยะไข่ ตัวอ่อน ตัวเต็มวัย
ลักษณะการทำลายเหยื่อ
