หนอนกอข้าว

หนอนกอข้าว เป็นผีเสื้้อกลางคืนขนาดเล็กอีกชนิดหนึ่งที่มักพบเป็นประจำในการปลูกข้าว หนอนสามารถทำลายต้นข้าวได้ตั้งแต่ข้าวเล็กจนถึงระยะข้าวออกรวง มักพบว่าตัวเต็มวัยของหนอนกอข้าว สีออกขาวหรือครีมมีจุดที่ปลายปีกบินเข้าสู่แปลงข้าวช่วงอายุระหว่าง 30-50 วัน ในประเทศไทยมีรายงานพบหนอนกอข้าว 4 ชนิด
- หนอนกอสีครีม
- หนอนกอแถบลาย
- หนอนกอแถบลายม่วง
- หนอนกอสีชมพู
ลักษณะการเข้าทำลาย
หนอนกอข้าวทั้ง 4 ชนิด ทำลายข้าวลักษณะเดียวกัน เมื่อหนอนฟักจากไข่ จะเจาะเข้าทำลายกาบใบ ทำให้กาบใบมีสีเหลืองหรือสีน้ำตาล ซึ่งจะเห็นเป็นอาการช้ำ เมื่อฉีกกาบใบดูจะพบตัวหนอน
เมื่อหนอนโตขึ้นจะเข้ากัดกินส่วนของลำต้น ทำให้เกิดอาการใบเหี่ยว ใบและยอดที่ถูกทำลายจะเหลืองใบระยะต่อมา ซึ่งการทำลายในระยะข้าวแตกกอนี้ทำให้เกิดอาการ “ยอดเหี่ยว” (DEADHEART)
หนอนเข้าทำลายในระยะข้าวตั้งท้องหรือหลังจากข้าวออกรวง จะทำให้เมล็ดข้าวลีบทั้งรวงและรวงข้าวมีสีขาวเรียกอาการนี้ว่า “ข้าวหัวหงอก” (WHITEHEAD)
การป้องกันกำจัด
- หมั่นสำรวจแปลงข้าวอย่างสม่ำเสมอ
- เผาตอซังหลังการเก็บเกี่ยว ไขน้ำท่วมและไถดินเพื่อทำลายหนอนและดักแด้ของหนอนกอข้าวที่อยู่ตามตอซัง
- ปลูกพืชอื่นเพื่อตัดวงจรชีวิตของหนอนกอข้าวปลูกพืชหมุนเวียน
- ไม่ควรใส่ปุ๋ยไนโตรเจนมากเกินไป ทำให้ใบข้าวงาม หนอนกอชอบวางไข่
- ใช้แสงไฟล่อตัวเต็มวัยและทำลาย เมื่อมีการระบาดรุนแรง
- เมื่อพบอาการข้าวยอดเหี่ยวในระยะข้าวอายุ 3-4 สัปดาห์ หลังหว่าน/ปักดำ ในระดับ 10-15% ให้ใช้สารเคมีตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร เช่น
- สารกลุ่ม 2 ฟิโปรนิล
- สารกลุ่ม 5 สไปนีโทแรม
- สารกลุ่ม 6 อิมาเมกตินเบนโซเอท
- สารกลุ่ม 15 ลูเฟนูรอน หรือโนวารูรอน
- สารกลุ่ม 14+1 คาร์แทปไฮโดรคลอไรด์+ไอโซโพรคาร์บ เป็นต้น
ที่มา : กรมการข้าว กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร
เรียบเรียงโดย : ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช จังหวัดชัยนาท
ข้อมูล : วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569
ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
